
2025-nji ýylyň 24-nji oktýabrynda Italiýa–Türkmenistan işewürlik forumy geçirildi. Ony Italiýanyň Daşary işler we halkara hyzmatdaşlygy ministrliginiň döwlet sekretary Jorjo Silli we Türkmenistanyň Prezidenti Berdimuhamedow açdylar. Foruma Italiýanyň we Türkmenistanyň kärhanalarynyň hem-de edaralarynyň ýüzden gowrak wekili gatnaşdy. Forumyň dowamynda italýan senagat toparlary üçin energetika bilen bir hatarda dokma senagaty, demir ýol pudagy we kiberhowpsuzlyk ýaly ugurlardaky mümkinçilikler ýüze çykaryldy.
Energetika we dokma senagatyna bagyşlanan iki tematiki mejlis senagat hyzmatdaşlygynyň geljegini giňişleýin ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik berdi. Bu ugurlardaky ösüş taslamalary ýurt üçin möhüm bolan beýleki pudaklarda, şol sanda oba hojalygynda, ýeňil senagatda we söwdada hem ähmiýetli bolup biler. Energetika boýunça mejlisde elektrik energiýasyny öndürmek, energiýa geçişi, infrastruktura we durnukly ösüş ýaly strategik ugurlarda hyzmatdaşlyk mümkinçilikleri bellenildi. Dokma senagaty boýunça mejlise bu pudagyň öňdebaryjy italýan kompaniýalary gatnaşyp, Türkmenistanda eýýäm alyp baran işleri we ýurduň ykdysadyýeti üçin uly ähmiýete eýe bolan bu pudaga geljekde goşmaça maýa goýmak baradaky meýilnamalary bilen tanyşdyrdylar.
Forum ikitaraplaýyn ykdysady hyzmatdaşlygy goldamagyň gurallaryna bagyşlanan mejlis bilen tamamlandy. Mejlisde kärhanalaryň halkara bazarlara çykmagyna ýardam bermekde Italiýanyň döwlet edaralarynyň we işewür düzümleriniň strategik orny nygtaldy.
Şol gün, 2025-nji ýylyň 24-nji oktýabrynda, Italiýa Respublikasynyň Prezidenti Serjio Mattarella Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow bilen duşuşdy. Iki döwletiň Baştutanlary halkara gün tertibiniň esasy möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmak bilen bir hatarda, diňe ikitaraplaýyn derejede däl, eýsem Aşgabat bilen tutuş sebitiň Ýewropa Bileleşigi bilen gatnaşyklarynyň has giň çäginde hem hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini öwrenmegiň maksadalaýykdygy barada ylalaşdylar.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk bilen birlikde, iki Prezident medeni hyzmatdaşlygy giňeltmegiň möhümdigini bellediler. Medeni hyzmatdaşlyk özbaşdak gymmatlygy bilen bir hatarda, iki ýurduň halklarynyň arasynda özara düşünişmegi we gatnaşyklary berkitmegiň serişdesidir. Munuň oňyn mysaly hökmünde Prezident Berdimuhamedowyň ertesi gün Kapitoliý muzeýlerinde açan arheologik sergisi görkezildi. Serginiň taýýarlanmagyna Türkmenistanda köp wagtdan bäri işleýän iki italýan arheologik ekspedisiýasynyň tapyndylary hem goşant goşdy.
2025-nji ýylyň 14–15-nji ýanwarynda Italiýanyň daşary işler we halkara hyzmatdaşlygy ministriniň orunbasary Edmondo Çirielli Türkmenistana sapar etdi. Ol daşary işler ministriniň birinji orunbasary Ahmet Gurbanow, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Raşid Meredow, şeýle hem oba hojalygy, daşky gurşaw we suw serişdeleri boýunça jogapkär Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Taňryguly Atahallyýew bilen duşuşdy.
Ministriň orunbasary Çirielli Aşgabatdaky işewür jemgyýetiniň wekilleri bilen duşuşyp, nebitgaz pudagynyň we ýokary tehnologiýalaryň mümkinçiliklerine aýratyn üns berdi. Şeýle hem ol Parfiýa Nusaýynyň arheologik ýadygärligine baryp gördi. Bu ýerde otuz ýyldan gowrak wagt bäri Italiýanyň Daşary işler we halkara hyzmatdaşlygy ministrliginiň maliýe goldawy bilen professor Karlo Lippolisiň ýolbaşçylygyndaky Turin arheologik barlaglar we ylmy işler merkeziniň ekspedisiýasy işleýär.
Soňra ministriň orunbasary Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda italýan dilini öwredýän mugallymlaryň we öwrenýän talyplaryň uly topary bilen duşuşdy. Olaryň öňünde italýan dilinde çykyş etmegi Türkmenistanda bu diliň okadylmagy we ony wagyz etmek boýunça dürli çäreleriň netijesinde italýan diline bolan gyzyklanmanyň artýandygyny görkezdi. Şuňa meňzeş duşuşyk Aşgabatdaky «Iş Nokady» ylmy-barlag we ýokary hünär taýýarlygy merkezinde hem guraldy.
2024-nji ýylyň 20-nji martynda Rimde Italiýanyň Ministrler Geňeşiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Antonio Taýani bilen onuň türkmen kärdeşi Raşid Meredowyň arasynda duşuşyk geçirildi. Duşuşyk Meredowyň Rime saparynyň çäklerinde boldy. Taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň, aýratyn-da ykdysady, medeni, akademiki we dil ugurlaryndaky gatnaşyklaryň oňyn ösüşinden kanagatlanma bildirdiler. Meredow Italiýanyň Türkmenistan üçin eýýäm eýeleýän möhüm ornuny mundan beýläk-de berkitmek islegini beýan etdi.
Geljekde hyzmatdaşlyk agyr senagat, oba hojalyk we azyk önümçiligi, nebitgaz, aragatnaşyk we aerokosmos, infrastruktura hem-de ulag pudaklarynda ösdürilip bilner. Demir ýol we deňiz ulaglary boýunça Meredow Italiýanyň Infrastruktura we ulag ministrliginde iki ylalaşyga gol çekdi.
2023-nji ýylyň aprel aýynyň ahyrynda Rimiň EXPO-2030 Bütindünýä sergisini geçirmek baradaky dalaşgärligini öňe sürmek boýunça ýörite ilçi professor Romeo Orlandiniň Türkmenistana sapary tamamlandy. Saparyň maksatnamasy Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Mährijemal Mämmedowa, daşary söwda ministri Begenç Goçmollaýew, daşary işler ministriniň orunbasary Mähri Bäşimowa, şeýle hem Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň we Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçylary bilen ýokary derejeli duşuşyklary öz içine aldy. Duşuşyklaryň esasy temasy Rimiň EXPO-2030 sergisini geçirmek baradaky dalaşgärligini öňe sürmek boldy. Italiýa 2025-nji ýylda Rimde Türkmenistandan getirilen arheologik tapyndylaryň sergisini geçirmäge taýýardygyny hem tassyklady.
2021-nji ýylyň 7-nji iýulynda italýan kompaniýalary üçin Türkmenistanyň ýurt tanyşdyrylyşy wideoaragatnaşyk arkaly geçirildi. Türkmen wekiliýetine daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajiýew, italýan wekiliýetine bolsa döwlet sekretary Di Stefano ýolbaşçylyk etdi.
2020-nji ýylyň 3-nji sentýabrynda türkmen tarapynyň haýyşy boýunça Prezident Mattarella bilen onuň türkmen kärdeşi Berdimuhamedowyň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik geçirildi.
2020-nji ýylyň 19-njy iýunynda döwlet sekretary Di Stefano wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen resmi däl işewürlik forumyny açdy. Forum saparyň dowamynda gol çekilen ylalaşyklaryň ýerine ýetirilişindäki öňegidişlikleri seljermäge, şeýle hem Italiýanyň kiçi we orta kärhanalarynyň Türkmenistandaky üstünlikli işleriniň mysallaryny we öňdebaryjy tejribelerini hödürlemäge mümkinçilik berdi.
2020-nji ýylyň 20-nji maýynda döwlet sekretary Di Stefano bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Meredowyň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik geçirildi. Ol pandemiýanyň başlanmagy sebäpli arasy kesilen ikitaraplaýyn we sebit hyzmatdaşlygy boýunça gepleşikleri täzeden dowam etdirmäge mümkinçilik berdi. Munuň bilen birlikde, Italiýa Berdimuhamedowyň 2019-njy ýylyň noýabrynda Rime eden saparynyň netijeleri boýunça anyk işleri dowam etdirmäge gyzyklanma bildirýärdi.
Türkmenistan daşary işler ministriniň orunbasary derejesinde 2019-njy ýylyň 13-nji dekabrynda Farnesinada geçirilen «Italiýa we Merkezi Aziýa: özara düşünişmegi, hyzmatdaşlygy we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmek» atly konferensiýa gatnaşdy. Konferensiýany Italiýanyň Daşary işler we halkara hyzmatdaşlygy ministrligi ISPI bilen bilelikde gurady.
2019-njy ýylyň 7-nji noýabrynda Prezident Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Meredowyň ýoldaşlyk etmeginde Rime resmi sapar etdi. Ol Prezident Mattarella we Ministrler Geňeşiniň Başlygy Konte bilen duşuşdy. Saparyň öň ýanynda, 6-njy noýabrda Milanda Italiýanyň daşary söwda agentligi ICE tarapyndan işewürlik forumy guraldy. Oňa ýüz italýan kompaniýasynyň wekilleri we türkmen wekiliýetiniň 138 agzasy gatnaşdy.
Prezident Berdimuhamedowyň sapary örän oňyn netijeleri berdi. Saparyň dowamynda italýan hyzmatdaşlary bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy meseleleri, şeýle hem sebit we halkara ähmiýetli temalar, hususan-da Merkezi Aziýanyň ulag-aragatnaşyk baglanyşygy, Owganystan we Italiýanyň Merkezi Aziýadaky orny ara alnyp maslahatlaşyldy. Saparyň ahyrynda saglygy goraýyş, howa gatnawlary, daşky gurşaw we bilim ugurlarynda dört hökümetara ylalaşyga gol çekildi.
2019-njy ýylyň 27-nji martynda döwlet sekretary Di Stefano Aşgabada sapar edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Raşid Meredow, söwda boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Çary Gylyjow, nebitgaz pudagy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Myratgeldi Meredow hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy Dadaýew bilen duşuşdy.
Goranmak ulgamyndaky hyzmatdaşlyk barada aýdylanda, 2015-nji ýylyň 25-nji noýabrynda şol wagt Italiýanyň goranmak ministri bolan Pinotti Rimde Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň başlygy we Serhet goşunlarynyň serkerdesi general Myrat Yslamow bilen duşuşdy. 2017-nji ýylyň 29-njy martynda Türkmenistanyň goranmak ministri Berdiýew Rimde ministr Pinotti bilen duşuşdy we şol ýerde goranmak ulgamyndaky hyzmatdaşlyk barada ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekildi. Ilkinji ikitaraplaýyn harby-ştab gepleşikleri 2017-nji ýylyň 21-nji iýunynda, indiki gepleşikler bolsa 2019-njy ýylyň maýynda Rimde geçirildi.
2015-nji ýylyň maýynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Milandaky EKSPO sergisinde Türkmenistanyň milli pawilýonynyň açylyşyna gatnaşmak üçin Italiýa sapar etdi. Rimde ol Ministrler Geňeşiniň Başlygy Rensi we Prezident Mattarella bilen duşuşdy.
2014-nji ýylyň 18-nji noýabrynda şol wagt Italiýanyň Ministrler Geňeşiniň Başlygy bolan Matteo Rensi ENI kompaniýasynyň baş ýerine ýetiriji direktory Klaudio Deskalsi bilen bilelikde gysga möhletli iş sapary bilen Aşgabada geldi. Saparyň dowamynda ENI bilen Türkmenistanyň uglewodorodlar boýunça döwlet kärhanasynyň arasynda energetika ulgamynda ylalaşyklara gol çekildi. Prezident Berdimuhamedow bilen geçirilen gepleşiklerde iki ýurduň beýleki ykdysady we söwda pudaklarynda, şeýle hem bilim, medeniýet we syýahatçylyk ugurlarynda strategik hyzmatdaşlygy ýola goýmagynyň maksadalaýykdygy barada ylalaşyldy.
Prezident Rensiniň saparyndan soň, 2015-nji ýylyň 20-nji aprelinde Farnesinada şol wagt ministrleriň orunbasarlary bolan Pistelli bilen Myýatiýewiň arasynda ikitaraplaýyn syýasy geňeşmeler geçirildi. Örän mähirli ýagdaýda geçen geňeşmeler ikitaraplaýyn syýasy dialogyň täzeden işjeňleşendigini tassyklady.
Soňra 2015-nji ýylyň 23-nji aprelinde Italiýanyň Oba hojalyk, azyk we tokaý syýasaty ministri Maurisio Martina oba hojalyk we azyk senagaty kompaniýalarynyň ýolbaşçylaryndan hem-de esasy pudaklaýyn birleşmeleriň wekillerinden ybarat wekiliýete baştutanlyk edip Aşgabada geldi. Saparyň dowamynda ministr Martina Prezident Berdimuhamedow, daşary işler ministri Meredow, oba hojalyk ministri Çarlyýew, söwda boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Taganow we oba hojalygy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ýazmyradow bilen duşuşdy.